Wstęp
Budynek przy ulicy Hożej 69 w Warszawie jest jednym z kluczowych obiektów związanych z historią Uniwersytetu Warszawskiego. Jego neoklasycystyczna architektura, nawiązująca do tradycji starożytnej Grecji, nie tylko stanowi świadectwo minionych epok, ale także odzwierciedla dynamiczny rozwój polskiej nauki i edukacji. Od momentu otwarcia w 1921 roku, budynek pełnił różnorodne funkcje związane z nauką, w tym jako siedziba Wydziału Fizyki, a obecnie gości Instytut Anglistyki oraz Zakład Koreanistyki. Poniżej przedstawiamy szczegółową historię tego wyjątkowego miejsca, jego architekturę oraz znaczenie dla polskiej nauki.
Historia budynku
Budynek przy Hożej 69 został zaprojektowany przez Piotra Feddersa i wybudowany przez firmę „Czosnowscy i S-ka”, kierowaną przez Bronisława Colonnę-Czosnowskiego. Prace rozpoczęły się w 1913 roku, jednak I wojna światowa przerwała ich realizację. Po wojnie budowę wznowiono, a formalne otwarcie miało miejsce 30 stycznia 1921 roku. Budynek przyjął kształt litery „L”, co zawdzięcza ukończeniu części centralnej oraz zachodniego skrzydła. W latach następnych budowla była systematycznie rozbudowywana, co miało na celu dostosowanie przestrzeni do rosnących potrzeb naukowych.
Architektura budynku
Najstarsza część Hożej 69 wyróżnia się neoklasycystycznym stylem architektonicznym. Elewacja budynku z portalem wykonana jest z piaskowca szydłowieckiego, co nadaje mu elegancki wygląd. Budowla posiada trzy kondygnacje nadziemne, które są przykładem dbałości o detale architektoniczne charakterystyczne dla epoki. W miarę upływu lat, budynek przeszedł wiele zmian i modernizacji, jednak jego pierwotny charakter został zachowany. W 2012 roku przedwojenna część budynku została wpisana do gminnej ewidencji zabytków, co podkreśla jej znaczenie historyczne.
Rozbudowa i modernizacja
Po zakończeniu II wojny światowej budynek wymagał licznych remontów oraz modernizacji. W latach 50-tych XX wieku rozpoczęto prace nad Halą Atomową oraz innymi pomieszczeniami dostosowującymi obiekt do nowoczesnych standardów naukowych. W 1950 roku zainstalowano w Hali Atomowej milionwoltowy generator kaskadowy, co było znaczącym krokiem naprzód w zakresie badań fizycznych. Kolejne rozbudowy miały miejsce w latach 60-tych i 90-tych, kiedy to dodano nowe pawilony oraz czytelnię biblioteki. Warto zaznaczyć, że rozwój infrastruktury nie ograniczał się jedynie do Hożej 69; Uniwersytet Warszawski poszukiwał również przestrzeni w innych lokalizacjach w Warszawie.
Funkcje edukacyjne i badawcze
Budynek przy Hożej 69 od samego początku był przeznaczony na potrzeby ośrodka fizycznego Uniwersytetu Warszawskiego. Jego historia jest nierozerwalnie związana z rozwojem polskiej fizyki. Już w latach 30-tych XX wieku stał się miejscem wielu międzynarodowych konferencji naukowych, a także siedzibą dla laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki. W okresie powojennym budynek stał się kluczowym ośrodkiem badań w Polsce, gdzie powstawały prace naukowe uznawane za fundament współczesnej fizyki.
Ośrodek Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego
Początkowo w budynku mieścił się Zakład Fizyki Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego, który przekształcił się po wojnie w Zakład Fizyki Doświadczalnej Uniwersytetu Warszawskiego. Z biegiem lat zakład ten przekształcał się i rozwijał, ostatecznie stając się odrębnym Wydziałem Fizyki UW w 1969 roku. Mimo przeniesienia Wydziału Fizyki do nowego gmachu na Kampusie Ochota w 2014 roku, historia Hożej 69 pozostaje silnie związana z osiągnięciami tego wydziału.
Inne instytucje badawcze
Budynek był również siedzibą dla innych instytucji badawczych. W 1953 roku powstał Instytut Fizyki Polskiej Akademii Nauk, który początkowo miał swoją siedzibę przy Hożej 69. Jednakże już w 1957 roku instytut przeniósł się do innego obiektu. Na przestrzeni lat miejsce to gościło także Instytut Badań Jądrowych oraz Narodowe Centrum Badań Jądrowych, które korzystało z pomieszczeń aż do 2019 roku.
Zakończenie
Budynek przy ulicy Hożej 69 to nie tylko ważny element architektury Warszawy, ale także symbol postępu naukowego i edukacyjnego w Polsce. Jego historia jest przykładem ewolucji instytucji akademickich na przestrzeni XX wieku oraz odzwierciedleniem trudnych czasów, przez które musiała przejść Polska. Dziś Hoża 69 stanowi ważne miejsce na mapie warszawskich uczelni wyższych, będąc siedzibą Instytutu Anglistyki i Zakładu Koreanistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Pomimo zmian użytkowników i funkcji budynku, jego znaczenie dla polskiej nauki pozostaje niezatarte.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).